Attestation de domiciliation modèle – Voorbeeld en juridische toelichting

Een attestation de domiciliation is een verklaring waarmee een domiciliataire (de verstrekker) bevestigt dat een natuurlijk persoon of rechtspersoon – de gedomicilieerde – een bepaald adres als woon‑ of vestigingsadres mag gebruiken. Wie een onderneming inschrijft in het Franse handelsregister of een particulier adresbewijs moet leveren, vindt in een attestation de domiciliation modèle een juridisch veilige start. De domiciliataire kan een particulier zijn, een onderneming, of een gemeente (de mairie). Het attest bewijst geen eigendom, uitsluitend het gebruiksrecht van het adres.

Wat is een attestation de domiciliation?

De verklaring dient als formeel bewijs dat iemand gerechtigd is een adres te gebruiken, ook wanneer er geen huurcontract of eigendomsakte op eigen naam staat. Dat speelt vooral bij administratieve stappen waarin een vast adres vereist is.

Praktijksituaties waarin het attest nodig is

Startende ondernemer – Een zelfstandige zonder eigen kantoorruimte vestigt zich tijdelijk op het privéadres van een kennis. Het registre du commerce et des sociétés (RCS) eist een verklaring dat het adres daadwerkelijk als siège social mag worden gebruikt.
Particulier zonder eigen adres – Een student woont bij een familielid en moet voor een inschrijving of uitkering aantonen waar hij verblijft. De domiciliataire bevestigt dan het woonadres van de gedomicilieerde.
Geen particuliere domiciliataire gevonden – In dat geval kan de mairie (gemeente) na eigen onderzoek een officieel attest afgeven.

De rol van de mairie

Wanneer een betrokkene geen particulier of onderneming vindt die als domiciliataire wil optreden, kan de mairie een gemeentelijke verklaring verstrekken. Die fungeert als adresbewijs voor formele procedures. De gemeente baseert zich op haar eigen bevolkingsregistraties en eventueel een feitelijk adresonderzoek.

Soorten attestation de domiciliation

De precieze vorm hangt af van wie de gedomicilieerde is en welk adres het betreft. Hieronder de drie meest voorkomende varianten.

Attest voor een onderneming

Een onderneming die zich in Frankrijk wil registreren en waarvan het siège social geen eigen eigendom is en evenmin het privéadres van de zaakvoerder, heeft een attestation de domiciliation entreprise nodig. Het attest toont aan dat de onderneming het adres mag gebruiken voor inschrijving in de RCS. Concrete situatie: een eenmanszaak die is gevestigd op het woonadres van de zaakvoerder, terwijl de woning eigendom is van een derde. De verklaring van de eigenaar volstaat dan als bewijs van gebruiksrecht.

Attest voor een particulier

Een natuurlijk persoon die tijdelijk bij iemand anders verblijft en een woonadres moet kunnen aantonen, gebruikt een attestation de domiciliation particulier. De domiciliataire verklaart dat de particulier het vermelde adres als woonadres gebruikt. Dit document wordt vaak gevraagd bij inschrijvingen in het onderwijs, aanvragen van sociale voorzieningen of andere administratieve procedures waarbij een vast adres is vereist. In de praktijk wordt deze verklaring ook wel aangeduid als attestation d’hébergement, al verschilt de benaming per instantie; wie een verblijfsdocument aanvraagt, hoort die term dikwijls terug.

Attest via de mairie

Als een particulier geen particuliere domiciliataire vindt, kan de mairie een gemeentelijke attestation de domiciliation afgeven. Dat is een officiële adresbevestiging voor de bedoelde formele stap. De mairie gaat daarbij uit van eigen gegevens en kan een buurtonderzoek doen. De verwerkingstijd verschilt per gemeente; wie deze route kiest, moet rekening houden met enkele weken doorlooptijd.

Welke vorm kiest u?

Beslisregel – Bent u een onderneming die een vestigingsadres buiten eigen eigendom nodig heeft? Kies de ondernemingsvariant. Bent u particulier en gaat het uitsluitend om een woonadres? Gebruik de partikuliere variant. Vindt u niemand die u als domiciliataire bijstaat, vraag dan een attest bij de mairie aan.
Veelgemaakte fout – Een particulier die een adresbewijs nodig heeft, zoekt soms ten onrechte naar een attestation de domiciliation entreprise. Alleen een partikuliere verklaring is dan het juiste document; een ondernemingsattest wordt niet aanvaard voor louter particuliere doeleinden.

Is een attestation de domiciliation verplicht?

Verplichte situaties

Voor de inschrijving van een onderneming in het Franse handelsregister is het attest verplicht. Artikel L123-11 van de Code de commerce schrijft voor dat elke onderneming die in de RCS wordt ingeschreven, een vestigingsadres opgeeft én het gebruiksrecht van dat adres aantoont. De attestation de domiciliation dient als dat bewijsstuk. Ook bij andere formaliteiten, zoals een subsidieaanvraag of de aanvraag van een fiscaal nummer, kan de instantie uitdrukkelijk om zo’n verklaring vragen.

Uitzonderingen

De verplichting vervalt wanneer de onderneming zelf eigenaar is van het pand waarin zij is gevestigd. Ook als u gebruikmaakt van een domiciliëringsovereenkomst met een gespecialiseerde société de domiciliation (een commerciële domiciliëringsvennootschap), hebt u geen aparte attestation de domiciliation nodig; in dat geval geldt het contract als bewijs. In grensoverschrijdende situaties, bijvoorbeeld een Nederlandse ondernemer die een activiteit in Frankrijk start, is het attest echter vaak onmisbaar, omdat de Franse greffe (griffie) meestal niet volstaat met een buitenlands huurcontract.

Wettelijke basis – artikel L123-11 nader bekeken

De wetstekst stelt dat het gebruiksrecht moet worden aangetoond, maar schrijft geen exacte vorm van het attest voor. Een heldere, eigenhandig ondertekende verklaring van de domiciliataire volstaat in de regel. De instantie kan wél eisen dat de verklaring ondubbelzinnig het adres en het gebruiksrecht vermeldt. De wet regelt niet of een kopie van een identiteitsbewijs van de domiciliataire verplicht is; dat is een praktische invulling die sommige greffes hanteren. Controleer daarom altijd vooraf de specifieke instructies van de ontvangende instantie.

Wat moet een attestation de domiciliation bevatten?

Om rechtsgeldig te zijn, moet de verklaring een aantal verplichte en optionele elementen bevatten. De onderstaande tabel biedt een overzicht.

Element	Verplicht / Optioneel	Toelichting
Identificatiegegevens van domiciliataire en gedomicilieerde	Verplicht	Volledige naam, geboortedatum en geboorteplaats van natuurlijke personen; bij rechtspersonen ook de statutaire naam, rechtsvorm en inschrijfnummer. Alleen dan kan de verklaring aan de juiste partijen worden toegerekend.
Exact adres (straat, huisnummer, postcode, gemeente)	Verplicht	Een volledig adres voorkomt verwarring en voldoet aan de eisen van het handelsregister.
Datum van ondertekening	Verplicht	Zonder dagtekening kan het attest als onvoldoende actueel worden beschouwd.
Handtekening van de domiciliataire	Verplicht	De verklaring moet eigenhandig door de domiciliataire zijn ondertekend. Een gescande handtekening wordt niet altijd aanvaard.
Duur of einddatum	Optioneel	Bij tijdelijke domiciliëring vermeldt u een start‑ en einddatum of een opzegtermijn. Voor onbepaalde tijd vult u die laatste in.
Vermelding van de wettelijke grondslag	Optioneel	Verwijzen naar artikel L123-11 Code de commerce of een andere relevante bepaling kan de geldigheid extra ondersteunen, maar is niet wettelijk vereist.

Veelgemaakte fouten

Ontbrekende handtekening – Zonder de handtekening van de domiciliataire mist het document elke bewijskracht.
Onvolledig adres – Een postcode of gemeente vergeten is een frequente reden voor weigering.
Ontbrekende dagtekening – De instantie beschouwt een ongedateerd attest als achterhaald.
Verwarring met justificatif de domicile – Soms denkt men dat een energiefactuur het attest kan vervangen; dat geldt alleen als er een aparte verklaring van de domiciliataire vereist is.

Expert nuance – Hoewel een kopie van het identiteitsbewijs van de domiciliataire wettelijk niet is voorgeschreven, eisen sommige greffes en préfectures deze erbij om identiteitsfraude te voorkomen. Kijk daarom altijd op de website van de betreffende instantie naar de actuele documentenlijst.

Verschil tussen attestation de domiciliation en justificatif de domicile

Criterium	Attestation de domiciliation	Justificatif de domicile
Doel	Verklaring dat iemand een adres mag gebruiken	Bewijs dat iemand op een adres woont
Opsteller	Een domiciliataire (particulier, onderneming of mairie)	Een instantie zoals energieleverancier, bank, gemeente
Geldigheidsduur	Meestal eenmalig of voor bepaalde tijd	Doorgaans maximaal 3 maanden oud
Voorbeelden	Attest voor siège social, attest van particuliere gastheer	Elektriciteitsfactuur, huurcontract, attestation de domicile van de gemeente

Wanneer kiest u welk document?

Aanvraag Franse identiteitskaart of paspoort → u hebt een justificatif de domicile nodig, zoals een recente energiefactuur op uw naam.
Inschrijving van uw onderneming in de RCS zonder huurcontract op naam van de onderneming → u hebt een attestation de domiciliation nodig van de domiciliataire.
U woont in bij iemand en wilt een uitkering aanvragen → de instantie kan beide tegelijk opvragen: het attest van uw gastheer en een justificatif op diens naam.

Hoe stelt u een attestation de domiciliation op?

Stap 1: Verzamel de juiste identiteitsgegevens

Noteer van beide partijen de volledige naam, geboortedatum en geboorteplaats (of bij rechtspersonen de statutaire naam, rechtsvorm en inschrijfnummer). Een enkele tikfout kan tot weigering leiden, dus controleer elke letter aan de hand van een officieel document.

Stap 2: Kies een attestation de domiciliation modèle

Gebruik een model dat aansluit bij uw situatie. Het hieronder opgenomen blanco attestation de domiciliation modèle is direct bruikbaar voor de meeste gangbare gevallen. Let op de taal: Franse instanties eisen doorgaans een Franstalig attest; Nederlandstalige instanties aanvaarden een Nederlandstalige versie. Pas het model dus aan de taal van de ontvanger aan.

Stap 3: Vul de verklaring correct in

Neem het exacte adres over, inclusief postcode en gemeente. Voeg een duidelijke omschrijving toe van het gebruiksdoel (bijv. “inschrijving in het registre du commerce et des sociétés”). Vermeld eventueel de wettelijke basis, zoals artikel L123-11 Code de commerce, om de geldigheid te onderbouwen.

Stap 4: Laat ondertekenen

De domiciliataire ondertekent de verklaring eigenhandig. Ondertekenen in elkaars aanwezigheid is niet verplicht, maar kan de bewijskracht verhogen. Voeg indien gewenst een kopie van het identiteitsbewijs van de domiciliataire toe, zeker als de instantie daar om vraagt.

Stap 5: Dien het attest in bij de juiste instantie

Voor inschrijving in de RCS levert u het attest aan bij de greffe du tribunal de commerce van de vestigingsplaats. Valt uw onderneming onder een CFE (Centre de Formalités des Entreprises), dan dient u het in via dat loket; het CFE geleidt de stukken vervolgens door. Houd rekening met aanvullende eisen van de Chambre de Commerce. In alle gevallen is het raadzaam vooraf de documentvereisten op te vragen.

Checklist voor indiening

Controlepunt	Afgevinkt
Alle verplichte elementen (naam, adres, datum, handtekening) ingevuld	☐
Taal (Frans/Nederlands) afgestemd op de instantie	☐
Handtekening domiciliataire is natte inkt (geen kopie)	☐
Eventueel kopie identiteitsbewijs domiciliataire bijgevoegd	☐
Adres exact overeenstemt met eventueel huurcontract of eigendomsakte	☐

Attestation de domiciliation modèle – Voorbeeld en invulinstructies

Blanco model (kopieerbaar)

ATTESTATION DE DOMICILIATION

Ondergetekende, [Naam domiciliataire],
geboren op [geboortedatum] te [geboorteplaats],
wonende te [adres domiciliataire],
hierna te noemen "de domiciliataire",

verklaart dat:

[Naam gedomicilieerde],
geboren op [geboortedatum] te [geboorteplaats],
hierna te noemen "de gedomicilieerde",
het adres [adres van domiciliëring] gebruikt als [woonadres / vestigingsadres] met ingang van [startdatum] [tot: [einddatum] / voor onbepaalde tijd].

Deze verklaring wordt afgegeven op verzoek van de gedomicilieerde ter overlegging aan [naam instantie].

Artikel 1 – Partijen
De domiciliataire garandeert dat hij/zij gerechtigd is het adres ter beschikking te stellen.

Artikel 2 – Doel
Het adres wordt uitsluitend gebruikt voor [omschrijving doel].

Artikel 3 – Duur
Deze domiciliëring treedt in werking op [startdatum] en eindigt op [einddatum], tenzij eerder opgezegd met een opzegtermijn van [termijn].

Artikel 4 – Ondertekening
Deze attestation is opgemaakt in [aantal] exemplaren, waarvan elke partij er één ontvangt.

Opgemaakt te [plaats], op [datum].

Handtekening domiciliataire:

[handtekening]

U kunt dit attestation de domiciliation modèle kopiëren naar Word of via een PDF-generator omzetten in een eenvoudig in te dienen document.

Ingevuld voorbeeld voor een eenmanszaak

Stel dat ondernemer Jean Dupont, geboren op 14 maart 1985 te Lyon, zijn eenmanszaak vestigt op het adres van zijn broer Pierre Dupont, die te Parijs woont. Het attest kan dan als volgt worden ingevuld:

ATTESTATION DE DOMICILIATION

Ondergetekende, Pierre Dupont,
geboren op 22 juli 1980 te Parijs,
wonende te 12 Rue de Rivoli, 75004 Parijs,
hierna te noemen "de domiciliataire",

verklaart dat:

Jean Dupont,
geboren op 14 maart 1985 te Lyon,
hierna te noemen "de gedomicilieerde",
het adres 12 Rue de Rivoli, 75004 Parijs gebruikt als vestigingsadres (siège social) met ingang van 1 juni 2026 voor onbepaalde tijd.

Deze verklaring wordt afgegeven op verzoek van de gedomicilieerde ter overlegging aan het registre du commerce et des sociétés van Parijs.

Artikel 1 – Partijen
De domiciliataire garandeert dat hij als eigenaar van het pand gerechtigd is het adres ter beschikking te stellen.

Artikel 2 – Doel
Het adres wordt uitsluitend gebruikt voor de inschrijving van de eenmanszaak van Jean Dupont in het Franse handelsregister.

Artikel 3 – Duur
Deze domiciliëring treedt in werking op 1 juni 2026 en kan te allen tijde worden opgezegd met een opzegtermijn van één maand.

Artikel 4 – Ondertekening
Deze attestation is opgemaakt in twee exemplaren, waarvan elke partij er één ontvangt.

Opgemaakt te Parijs, op 20 mei 2026.

Handtekening domiciliataire:

[Pierre Dupont]

Toelichting per artikel

Artikel 1 – Partijen
De identificatie van domiciliataire en gedomicilieerde moet foutloos zijn. Bij rechtspersonen vermeldt u ook het SIREN- of SIRET-nummer. Een foutieve naam is een van de meest voorkomende redenen waarom de Franse greffe het document weigert.
Artikel 2 – Doel
Formuleer het doel exact zoals de ontvangende instantie dat eist. Voor inschrijving in de RCS noteert u “inschrijving in het registre du commerce et des sociétés”. Een te algemene omschrijving kan tot vertraging leiden of zelfs tot een verzoek om opnieuw in te dienen.
Artikel 3 – Duur
Een heldere ingangsdatum en een opzegtermijn voorkomen onduidelijkheid over wanneer het gebruiksrecht eindigt. Bij domiciliëring voor onbepaalde tijd is een opzegtermijn van één maand gebruikelijk; sommige huurstatuten gaan uit van een langere termijn. Stem dit af op de afspraken tussen partijen.
Artikel 4 – Handtekeningen
De eigenhandige handtekening van de domiciliataire maakt het document rechtsgeldig. Een kopie van het identiteitsbewijs mag bijgevoegd worden, maar is niet wettelijk verplicht tenzij de instantie dat uitdrukkelijk eist. Bewaar zelf ook een ondertekend exemplaar.

Wanneer dit model niet past

Dit model is bedoeld voor eenvoudige domiciliëring door een particuliere verstrekker. Gebruik het niet in deze situaties:

De domiciliataire is een gespecialiseerde société de domiciliation; in dat geval geldt een commerciële overeenkomst met uitgebreide bepalingen.
De gedomicilieerde is een rechtspersoon met meerdere vestigingen en er moet een filiaalhouderschap worden aangetoond.
Het attest moet worden gebruikt voor een fiscale procedure waarvoor aanvullende eisen aan het adresbewijs worden gesteld, zoals een tevens door de eigenaar ondertekende verklaring dat het pand geschikt is voor de activiteit.

Wat te doen als het misgaat?

Als de attestation de domiciliation niet wordt ondertekend, fouten bevat of door een instantie wordt afgewezen, helpt de onderstaande escalatieladder.

Stap 1: Corrigeer fouten in de verklaring

Controleer of alle verplichte velden juist zijn ingevuld. Een vergeten postcode of een verkeerd gespelde achternaam zijn de meest voorkomende afwijzingsgronden. Gebruik officiële documenten als bron.

Stap 2: Stuur een schriftelijke herinnering aan de domiciliataire

Als de domiciliataire niet wil tekenen of afspraken schendt, stuur dan een aangetekende brief met het verzoek alsnog te tekenen. Die brief kan ook dienen als bewijs dat u tijdig heeft geprobeerd het attest te verkrijgen.

Stap 3: Vraag een attest bij de mairie aan

Vindt u helemaal geen particuliere domiciliataire, dan kunt u bij de mairie een officiële verklaring aanvragen. Houd rekening met een verwerkingstijd die per gemeente kan oplopen tot enkele weken.

Stap 4: Schakel juridische hulp in

Blijft de instantie het attest weigeren of ontstaat er een geschil over de domiciliëring, neem dan contact op met een in Frans recht gespecialiseerde advocaat. Vooral in grensoverschrijdende situaties is deskundig advies onontbeerlijk.

Veelvoorkomende oorzaken van weigering

De domiciliataire heeft niet ondertekend of de handtekening is onleesbaar.
Het adres in het attest komt niet overeen met het adres op andere documenten (bijv. het huurcontract van de domiciliataire).
De datum ontbreekt of is ouder dan wat de instantie als actueel beschouwt.
De instantie eist een origineel exemplaar, terwijl u een kopie heeft ingediend.

Praktische tip – Vraag bij elke instantie vooraf of een kopie volstaat of dat een origineel met natte handtekening moet worden overlegd. Bij het RCS wordt doorgaans een kopie aanvaard, maar de préfecture kan een origineel eisen voor een verblijfstitel.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Wat is een attestation de domiciliation?
Een attestation de domiciliation is een verklaring van een domiciliataire dat een persoon of onderneming een bepaald adres als woon‑ of vestigingsadres mag gebruiken. Het wordt vaak gevraagd voor de inschrijving van een onderneming in het Franse handelsregister.

Hoe schrijf ik een attestation de domiciliation?
Gebruik het model uit dit artikel. Vul de naam‑ en adresgegevens volledig in, laat de verklaring ondertekenen door de domiciliataire en vermeld desgewenst een duur. Stem de taal (Frans of Nederlands) af op de eisen van de ontvangende instantie.

Waar vind ik een gratis model?
In dit artikel is een blanco attestation de domiciliation modèle opgenomen dat u kunt overnemen. Het model kan ook eenvoudig in Word of PDF worden opgeslagen.

Wat als ik geen domiciliataire vind?
U kunt bij de mairie een aanvraag indienen voor een gemeentelijke attestation de domiciliation. De mairie kan na controle van de feitelijke situatie een officiële verklaring afgeven.

Moet een attestation de domiciliation in het Frans zijn?
De meeste Franse instanties eisen een Franstalig document. Wanneer de ontvangende instantie Nederlandstalig is, kan een Nederlandstalig attest volstaan. Pas het model dus aan aan de taal van de instantie.

Wat is het verschil tussen een attestation de domiciliation en een attestation d’hébergement?
Een attestation d’hébergement is een specifiek type partikuliere attestation de domiciliation, waarmee een gastheer verklaart dat iemand bij hem verblijft. Juridisch is het effect grotendeels hetzelfde, maar de term ‘hébergement’ wordt vaker gebruikt bij verblijfsaanvragen (titre de séjour) en sociale zekerheid. De wederpartij bepaalt welke benaming zij eist.

Moet ik een origineel exemplaar of een kopie opsturen?
De meeste instanties, zoals het handelsregister, aanvaarden een duidelijke kopie (scan) van het ondertekende attest. Voor sommige procedures, zoals een aanvraag bij de préfecture, kan echter een origineel met natte handtekening worden verlangd. Informeer daarom altijd vooraf bij de instantie.