Wniosek o urlop rodzicielski dla ojca – wzór PDF i DOCX (2026)

Wniosek o urlop rodzicielski dla ojca to dokument, za pomocą którego pracownik‑ojciec występuje do pracodawcy o udzielenie urlopu rodzicielskiego – zarówno jego części podstawowej, jak i nieprzenoszalnej puli 9 tygodni. Dzięki niemu ojciec formalnie określa, kiedy i w jakim zakresie zamierza skorzystać z przysługującego mu uprawnienia. Poniższy artykuł wyjaśnia, jak przygotować taki wniosek, jakie są jego odmiany, wymagane załączniki oraz na co uważać, by cały proces przebiegł bez przestojów.

Wniosek o urlop rodzicielski dla ojca – definicja i kluczowe informacje

Dokument ten pełni rolę dyspozycji pracownika – wskazuje dokładne daty rozpoczęcia i zakończenia urlopu oraz precyzuje, czy ojciec wnioskuje wyłącznie o nieprzenoszalne 9 tygodni, czy również o pozostałą część, która może być dzielona z matką dziecka.

Najważniejsze cechy wniosku

Urlop w wymiarze do 32 tygodni – pełny wymiar urlopu rodzicielskiego sięga 32 tygodni (34 tygodnie przy porodzie mnogim), z czego 9 tygodni stanowi część nieprzenoszalną, zarezerwowaną tylko dla ojca.
Nieprzenoszalne 9 tygodni – ta pula nie może zostać przekazana matce. Aby z niej skorzystać, ojciec składa odrębne oświadczenie w treści wniosku.
Termin 21 dni przed rozpoczęciem – wniosek należy złożyć co najmniej 21 dni przed planowanym pierwszym dniem urlopu. Termin ma charakter instrukcyjny, ale pracodawca może odmówić udzielenia urlopu w późniejszym terminie.
Urlop dopiero po macierzyńskim matki – ojciec nie może rozpocząć urlopu rodzicielskiego, dopóki matka nie zakończy obowiązkowego urlopu macierzyńskiego (co najmniej 14 tygodni).
Płatność 100% podstawy wymiaru – za cały okres urlopu rodzicielskiego ojcu przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru, wypłacany przez ZUS.

Podstawa prawna urlopu rodzicielskiego przysługującego ojcu

Prawo ojca do urlopu rodzicielskiego opiera się przede wszystkim na przepisach działu ósmego Kodeksu pracy.

Przepisy Kodeksu pracy

Art. 182¹a – przyznaje pracownikowi‑rodzicowi prawo do urlopu rodzicielskiego w maksymalnym wymiarze 32 tygodni (34 tygodnie przy porodzie mnogim).
Art. 182¹c – wyodrębnia nieprzenoszalną część urlopu rodzicielskiego w wymiarze 9 tygodni, przysługującą każdemu z rodziców oddzielnie. Oznacza to, że ojciec może sięgnąć po te 9 tygodni autonomicznie – bez zgody matki i bez uszczuplania jej własnego uprawnienia.

Zasiłek macierzyński

Wysokość i zasady wypłaty zasiłku za okres urlopu rodzicielskiego reguluje ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 278 z późn. zm.). Zgodnie z nią ojciec otrzymuje 100% podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego.

Rodzaje wniosków o urlop rodzicielski składanych przez ojca

W praktyce kadrowej występują cztery podstawowe warianty tego dokumentu, które różnią się zakresem wykorzystywanego uprawnienia.

Wniosek o pełny urlop rodzicielski

Obejmuje zarówno część podstawową, jak i nieprzenoszalne 9 tygodni. Pozwala ojcu skorzystać z maksymalnego ustawowego wymiaru – do 32 tygodni (34 przy porodzie mnogim).

Wniosek o nieprzenoszalne 9 tygodni

Ogranicza się wyłącznie do wyłącznej puli ojca. Można go złożyć niezależnie od tego, czy matka wykorzystuje pozostałą część urlopu rodzicielskiego.

Wniosek o urlop dzielony na transze

Urlop rodzicielski można podzielić na maksymalnie 4 części. Ojciec składa jeden wniosek ze wskazaniem terminów wszystkich transz albo odrębne wnioski przed każdą z nich.

Wniosek po urodzeniu kolejnego dziecka

Gdy w trakcie urlopu na jedno dziecko rodzi się kolejne, ojciec nabywa prawo do dodatkowego wymiaru urlopu, proporcjonalnego do okresu pozostałego do końca bieżącego urlopu. Składa się wówczas nowy wniosek z zachowaniem 21-dniowego wyprzedzenia.

Nieprzenoszalne 9 tygodni – kiedy ojciec może z nich skorzystać?

Uprawnienie do nieprzenoszalnej części rządzi się kilkoma specyficznymi warunkami, które warto znać przed złożeniem wniosku.

Po 14 tygodniach macierzyńskiego matki – ojciec może rozpocząć swoją część dopiero po tym, jak matka wykorzysta co najmniej 14 tygodni obowiązkowego urlopu macierzyńskiego.
Do 12. miesiąca życia dziecka – nieprzenoszalne 9 tygodni przysługuje wyłącznie do ukończenia przez dziecko 12 miesięcy. Jeśli ojciec zdecyduje się na urlop później, może wykorzystać jedynie pozostałą, dzieloną część urlopu rodzicielskiego (o ile matka jej nie wyczerpała).
Nie więcej niż 4 części – cały urlop rodzicielski, w tym nieprzenoszalna pula, może zostać podzielony maksymalnie na 4 transze.

Praktyczna wskazówka: Jeżeli matka planuje powrót do pracy szybciej niż po 14 tygodniach, ojciec i tak musi poczekać na upływ tego minimalnego okresu, aby rozpocząć swoją nieprzenoszalną część.

Różnice między urlopem rodzicielskim a ojcowskim, macierzyńskim i wychowawczym

Poniższe zestawienie pozwala uniknąć częstego mylenia tych uprawnień.

Rodzaj urlopu	Komu przysługuje	Maksymalna długość	Płatność	Obowiązek złożenia wniosku
Urlop macierzyński	matce dziecka	20 tygodni (31 przy porodzie mnogim, 37 przy trojaczkach)	zasiłek macierzyński 100% podstawy	obowiązkowy (21 dni przed)
Urlop ojcowski	ojcu dziecka	do 2 tygodni	zasiłek macierzyński 100% podstawy	obowiązkowy – niezłożenie oznacza rezygnację
Urlop rodzicielski	obojgu rodzicom (w tym 9 tygodni nieprzenoszalnych dla każdego)	do 32 tygodni (34 przy porodzie mnogim)	zasiłek macierzyński 100% podstawy	fakultatywny – wniosek niezbędny, by z niego skorzystać
Urlop wychowawczy	obojgu rodzicom	do 36 miesięcy (w tym 1 miesiąc nieprzenoszalny)	bezpłatny (wyjątek: świadczenie pielęgnacyjne)	obowiązkowy (21 dni przed)

Najważniejsza różnica: urlop ojcowski to samodzielne, 2-tygodniowe uprawnienie ojca, niezależne od macierzyńskiego matki. Natomiast urlop rodzicielski dla ojca obejmuje zarówno część dzieloną, jak i autonomiczne 9 tygodni, których wykorzystanie musi poprzedzać minimum 14 tygodni macierzyńskiego matki. Urlopy macierzyński i wychowawczy pozostają odrębnymi instytucjami, z których ojciec może skorzystać jedynie w wyjątkowych przypadkach (np. śmierć matki).

Czy złożenie wniosku o urlop rodzicielski dla ojca jest obowiązkowe?

Nie. Złożenie wniosku o urlop rodzicielski dla ojca jest czynnością fakultatywną. Ojciec nie ma prawnego obowiązku korzystania z tego urlopu – to jego uprawnienie, a nie powinność.

Jeśli pracownik nie planuje urlopu, po prostu nie składa wniosku. Samo niezłożenie dokumentu nie rodzi żadnych negatywnych konsekwencji i jest równoznaczne z rezygnacją z urlopu w danym okresie.

Obowiązkowe elementy wniosku o urlop rodzicielski

Aby wniosek był skuteczny, musi zawierać wszystkie elementy wymienione poniżej.

Dane identyfikacyjne

Dane pracownika – imię i nazwisko ojca, zajmowane stanowisko, ewentualnie numer kadrowy.
Dane pracodawcy – pełna nazwa firmy (lub imię i nazwisko pracodawcy osoby fizycznej) oraz adres siedziby.
Data złożenia wniosku – dzień, w którym pismo trafia do pracodawcy; ma znaczenie dla zachowania terminu 21 dni.

Okres urlopu

Należy precyzyjnie wskazać datę od (pierwszy dzień) i datę do (ostatni dzień). Urlopy udzielane są na pełne tygodnie.

Oświadczenie o nieprzenoszalnej części

W treści wniosku ojciec wyraźnie zaznacza, czy występuje o nieprzenoszalne 9 tygodni, czy o całość urlopu (wraz z częścią dzieloną). Brak takiego wskazania może prowadzić do błędnego zakwalifikowania urlopu.

Podpis

Własnoręczny podpis ojca to warunek konieczny. Bez niego wniosek nie wywołuje skutków prawnych.

Elementy opcjonalne (zalecane)

numer PESEL dziecka,
wykaz załączników,
oświadczenie o niekorzystaniu z urlopu przez matkę w tym samym czasie (pracodawca może go żądać).

Załączniki do wniosku o urlop rodzicielski

Bez odpowiednich załączników pracodawca nie ma podstaw do pełnej weryfikacji uprawnienia. Wymagane dokumenty różnią się w zależności od tego, kiedy składany jest wniosek.

Tabela – jakie załączniki w jakim momencie?

Moment złożenia wniosku	Wymagane dokumenty
Po narodzinach dziecka	skrócony odpis aktu urodzenia dziecka (lub zaświadczenie ze szpitala do czasu uzyskania aktu)
Przed porodem	zaświadczenie o przewidywanym terminie porodu; po porodzie – doniesienie aktu urodzenia
Wniosek o nieprzenoszalne 9 tygodni (w każdym przypadku)	dodatkowo oświadczenie drugiego rodzica o korzystaniu/niekorzystaniu z urlopu rodzicielskiego

Skrócony odpis aktu urodzenia

Urzędowe potwierdzenie narodzin – po porodzie jest to podstawowy dokument. Dopóki go nie ma, można posłużyć się zaświadczeniem ze szpitala o urodzeniu dziecka.

Oświadczenie drugiego rodzica

Dotyczy sytuacji, gdy ojciec wnioskuje o nieprzenoszalną pulę 9 tygodni. Potwierdza ono, że matka nie wykorzystuje w tym samym czasie tej samej części urlopu.

Zaświadczenie o terminie porodu

Stosowane, gdy wniosek składany jest przed urodzeniem dziecka. Po porodzie pracownik ma obowiązek uzupełnić dokumentację o akt urodzenia.

Termin i sposób złożenia wniosku o urlop rodzicielski

Standardowy termin 21 dni

Wniosek należy złożyć co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu. Termin ma charakter organizacyjny – pracodawca może odmówić udzielenia urlopu w terminie późniejszym, chyba że opóźnienie wynika z obiektywnych okoliczności (np. wniosek przed porodem, gdy dokładna data porodu nie jest znana).

Dopuszczalne formy złożenia

Osobiście w dziale kadr – za potwierdzeniem odbioru (pieczątka wpływu z datą).
Listem poleconym – za zwrotnym potwierdzeniem odbioru.
Elektronicznie – na wskazany przez pracodawcę adres e‑mail, o ile regulacje wewnątrzzakładowe dopuszczają taką formę. Pracownik powinien zażądać potwierdzenia otrzymania wiadomości, aby mieć dowód zachowania terminu.

Złożenie wniosku przed porodem

Jeśli wniosek składany jest przed narodzinami dziecka, termin 21 dni biegnie od planowanej daty porodu, a załącznikiem jest zaświadczenie o przewidywanym terminie porodu. Po porodzie pracownik dosyła odpis aktu urodzenia.

Adresatem wniosku jest wyłącznie pracodawca – nie ZUS. To pracodawca po udzieleniu urlopu przekazuje do ZUS zaświadczenie niezbędne do wypłaty zasiłku.

Szczególne okoliczności wpływające na prawo ojca do urlopu rodzicielskiego

Ochrona przedemerytalna a urlop

Skorzystanie z urlopu rodzicielskiego nie przerywa okresu ochronnego przed wypowiedzeniem stosunku pracy dla pracowników w wieku przedemerytalnym (art. 39 KP). Oznacza to, że ojciec, który jest chroniony, nadal podlega tej ochronie w czasie urlopu.

Ojciec z niepełnosprawnością

Urlop rodzicielski przysługuje na zasadach ogólnych. Pracodawca nie może dyskryminować pracownika ze względu na niepełnosprawność i ma obowiązek uwzględnić ewentualne dostosowania po powrocie (np. indywidualny rozkład czasu pracy), o ile nie koliduje to z istotą uprawnienia.

Matka w ciąży podczas urlopu ojca

Jeśli matka dziecka jest w kolejnej ciąży w czasie, gdy ojciec przebywa na urlopie rodzicielskim, nie wpływa to na prawo ojca do kontynuowania urlopu. Uprawnienia obojga rodziców realizowane są niezależnie.

Urodzenie kolejnego dziecka w trakcie urlopu

Ojciec może złożyć wniosek o przedłużenie urlopu o odpowiednią część przysługującą na nowo narodzone dziecko. Nowy wniosek składa się z zachowaniem 21-dniowego wyprzedzenia przed planowanym zakończeniem pierwotnego urlopu. Łączny wymiar urlopów nie może przekroczyć sumy odrębnych limitów.

Święta i dni wolne a terminy

Jeżeli 21. dzień przed planowanym rozpoczęciem urlopu wypada w dniu ustawowo wolnym od pracy, termin upływa następnego dnia roboczego – zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 115 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 Kodeksu pracy.

Najczęstsze błędy przy składaniu wniosku o urlop rodzicielski

W praktyce kadrowej powtarzają się te same uchybienia. Oto te, które najczęściej opóźniają rozpatrzenie wniosku lub wypłatę zasiłku.

Złożenie wniosku zbyt późno

Wniosek złożony po upływie 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu nie daje pracodawcy obowiązku uwzględnienia wskazanego terminu. Pracodawca może, ale nie musi, wyrazić zgodę na urlop od wcześniej zakładanej daty.

Brak podpisu pracownika

Podpis stanowi element konieczny oświadczenia woli. Wniosek bez podpisu jest bezskuteczny – pracodawca wzywa wówczas do uzupełnienia braku formalnego.

Niezałączenie aktu urodzenia

Po urodzeniu dziecka odpis aktu urodzenia jest obowiązkowym załącznikiem. Jego brak uniemożliwia weryfikację uprawnienia.

Błędne określenie okresu urlopu

Wskazanie dat pokrywających się z urlopem macierzyńskim matki jest niedopuszczalne. Urlopy nie mogą biec równolegle – rodzicielski może rozpocząć się dopiero po zakończeniu macierzyńskiego przez matkę.

Niewskazanie, że wniosek dotyczy nieprzenoszalnych 9 tygodni

Jeśli ojciec zamierza skorzystać wyłącznie z tej puli, brak odpowiedniego zastrzeżenia może sprawić, że pracodawca potraktuje urlop jako część dzieloną. Zawsze należy wyraźnie oznaczyć, o którą część chodzi.

Złożenie wniosku do ZUS zamiast do pracodawcy

ZUS jest organem wypłacającym zasiłek, natomiast decyzję o udzieleniu urlopu podejmuje wyłącznie pracodawca. Wniosek skierowany do ZUS nie wywoła żadnych skutków.

Przykład wypełnionego wniosku o urlop rodzicielski

Do pobrania jest odrębny plik PDF z przykładowo wypełnionym formularzem. Wzór zawiera fikcyjne dane: pracownik Jan Kowalski zatrudniony w XYZ Sp. z o.o., wnioskujący o nieprzenoszalną część urlopu rodzicielskiego w wymiarze 9 tygodni w okresie od 1 czerwca 2026 r. do 27 września 2026 r.

Instruktażowe wypełnienie pokazuje, jak prawidłowo wpisać daty, oznaczyć część nieprzenoszalną, wymienić załączniki i złożyć podpis. Plik z przykładem dostępny jest razem z czystym blankietem do pobrania (formaty PDF i DOCX).

Szybka lista kontrolna przed złożeniem wniosku

Zanim wyślesz wniosek, zweryfikuj każdy z punktów:

Matka dziecka wykorzystała co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego.
Data rozpoczęcia urlopu przypada po zakończeniu macierzyńskiego matki.
Wniosek składam co najmniej 21 dni przed pierwszym dniem urlopu (chyba że składam przed porodem – wtedy do terminu porodu).
Wskazałem, czy wniosek dotyczy nieprzenoszalnych 9 tygodni, czy całego wymiaru.
Do wniosku dołączam odpowiednie załączniki (akt urodzenia/zaświadczenie o terminie porodu + ewentualnie oświadczenie drugiego rodzica).
Wniosek jest podpisany własnoręcznie.
Adresatem jest mój pracodawca, a nie ZUS.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

1. Jak ojciec składa wniosek o urlop rodzicielski?

Ojciec składa wniosek wyłącznie do pracodawcy. Może to zrobić osobiście, listem poleconym lub elektronicznie – o ile pracodawca dopuszcza taką formę. We wszystkich przypadkach warto uzyskać potwierdzenie odbioru, aby mieć dowód zachowania 21-dniowego terminu.

2. Kiedy ojciec powinien złożyć wniosek o urlop rodzicielski?

Wniosek należy złożyć co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu. Termin ten obowiązuje zarówno przy pierwszej transzy, jak i przy każdej kolejnej części, gdy urlop jest dzielony.

3. Kiedy ojciec może wziąć 9 tygodni urlopu rodzicielskiego?

Nieprzenoszalną część 9 tygodni ojciec może wykorzystać po tym, jak matka zakończy co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, i nie później niż do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia. Po przekroczeniu 12 miesięcy ta pula przepada – ojciec może jeszcze skorzystać z pozostałej, dzielonej części urlopu, o ile matka jej nie wyczerpała, a dziecko nie ma więcej niż 6 lat.

4. Jakie załączniki należy dołączyć do wniosku?

Zależy od momentu składania. Po porodzie – obowiązkowo skrócony odpis aktu urodzenia (lub zaświadczenie ze szpitala) oraz, gdy ojciec wnioskuje o nieprzenoszalną część, oświadczenie drugiego rodzica. Przed porodem – zaświadczenie o przewidywanym terminie porodu, a po urodzeniu dziecka – dodatkowo akt urodzenia.

5. Czy ojciec może przesunąć termin urlopu rodzicielskiego?

Tak, ale wyłącznie za zgodą pracodawcy. Należy złożyć nowy wniosek z zachowaniem 21-dniowego wyprzedzenia przed nową datą rozpoczęcia. Jednostronna zmiana terminu bez akceptacji pracodawcy jest nieskuteczna.

6. Czy wniosek można złożyć elektronicznie?

Tak, o ile pracodawca przewiduje tę formę kontaktu. Najczęściej odbywa się to poprzez e‑mail na dedykowany adres kadrowy. Aby mieć dowód zachowania terminu, pracownik powinien zażądać potwierdzenia odbioru wiadomości.

7. Ile trwa urlop rodzicielski dla ojca?

Maksymalnie 32 tygodnie (34 przy porodzie mnogim), z czego 9 tygodni to część nieprzenoszalna, która przysługuje wyłącznie ojcu i nie może być przekazana matce.

8. Czy urlop rodzicielski dla ojca jest płatny?

Tak. Za cały okres urlopu rodzicielskiego ojciec otrzymuje zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru. Wypłaty dokonuje ZUS na podstawie dokumentacji przekazanej przez pracodawcę.