ผู้เยาว์ เดินทาง ไป ต่าง ประเทศ ต้องเตรียมหนังสือยินยอมอย่างไร?

เมื่อผู้เยาว์ เดินทาง ไป ต่าง ประเทศ โดยไม่มีผู้ปกครองตามกฎหมายเดินทางไปด้วย จำเป็นต้องมี หนังสือยินยอมให้ผู้เยาว์เดินทางไปต่างประเทศ (Parental Consent Form for Minor Travel) เอกสารนี้คือหลักฐานว่าผู้ใช้อำนาจปกครองอนุญาตให้เด็กเดินทางได้ ไม่ใช่หนังสือเดินทางหรือวีซ่า แต่เป็นเอกสารประกอบที่สายการบินและตรวจคนเข้าเมืองอาจเรียกดู

ผู้เยาว์ตามกฎหมายไทยคือบุคคลอายุต่ำกว่า 18 ปีบริบูรณ์ ซึ่งอยู่ภายใต้อำนาจปกครองของบิดามารดาหรือผู้ปกครองตามที่กฎหมายกำหนด หนังสือยินยอมจึงต้องลงนามโดยผู้มีอำนาจปกครอง และควรจัดเตรียมไว้ล่วงหน้าเสมอ แม้ประเทศปลายทางไม่ได้ระบุชัดเจนในข้อกำหนดวีซ่าก็ตาม

เมื่อใดที่ต้องใช้หนังสือยินยอมนี้?

จำเป็นต้องทำหรือไม่

จำเป็น หากผู้เยาว์ เดินทาง ไป ต่าง ประเทศ โดยไม่มีผู้ปกครองตามกฎหมายเดินทางไปด้วย หรือเดินทางกับบุคคลที่สาม เช่น ญาติ ครู หัวหน้ากลุ่มท่องเที่ยว แม้ผู้ปกครองเพียงคนเดียวพาเดินทางโดยอีกฝ่ายไม่ได้ร่วมเดินทางด้วย ก็อาจต้องมีหนังสือยินยอมจากผู้ปกครองอีกฝ่าย (แล้วแต่กรณี) ทั้งนี้ หากผู้เยาว์เดินทางไปกับผู้ปกครองทั้งสองคน โดยทั่วไปไม่ต้องใช้หนังสือยินยอม

กฎง่าย ๆ คือ ถ้าผู้ใช้อำนาจปกครองตามกฎหมายไม่ได้อยู่ตรงนั้น ณ จุดตรวจคนเข้าเมือง – ให้เตรียมหนังสือยินยอมไว้ก่อน

กรณีตัวอย่างที่ต้องใช้

• เดินทางกับญาติ ปู่ ย่า ลุง ป้า หรือพี่ที่บรรลุนิติภาวะ โดยบิดามารดาไม่ได้ไปด้วย
• เดินทางกับคณะทัวร์หรือโรงเรียน หัวหน้าคณะหรือครูเป็นผู้รับผิดชอบ เช่น ไปแข่งกีฬา แลกเปลี่ยนภาษา
• เดินทางลำพัง ผู้เยาว์ไม่มีผู้ใดติดตาม ต้องมีหนังสือยินยอมระบุรายละเอียดการเดินทางชัดเจน
• ผู้ปกครองคนเดียวพาเดินทาง ผู้ปกครองอีกฝ่ายไม่ได้ร่วมเดินทาง ควรมีหนังสือยินยอมจากอีกฝ่าย โดยเฉพาะเมื่อมีประเด็นอำนาจปกครองร่วมกัน

ต้องเตรียมเอกสารและข้อมูลอะไรบ้างก่อนทำหนังสือยินยอม?

เตรียมเอกสารให้พร้อมก่อนกรอกแบบฟอร์ม จะช่วยลดความผิดพลาดและประหยัดเวลา ตารางด้านล่างสรุปกลุ่มเอกสารสำคัญจำแนกตามลักษณะการเดินทาง

เอกสารทุกชุดควรเป็นข้อมูลเดียวกับที่ปรากฏในหนังสือเดินทาง และหากปลายทางใช้ภาษาอื่น ควรแปลและรับรองคำแปลโดยผู้แปลที่น่าเชื่อถือ

ขั้นตอนการทำหนังสือยินยอม

ปฏิบัติตาม 5 ขั้นตอนนี้เพื่อให้หนังสือยินยอมสมบูรณ์และเป็นที่ยอมรับ

1. ดาวน์โหลดแบบฟอร์ม จากเว็บไซต์สถานทูต กรมการกงสุล หรือที่ว่าการอำเภอ ตรวจสอบว่าเป็นเวอร์ชันล่าสุดที่ประเทศปลายทางยอมรับ
2. กรอกข้อมูล ชื่อ-นามสกุล เลขหนังสือเดินทาง วันที่เดินทาง และประเทศปลายทาง ให้ตรงกับเอกสารราชการทุกประการ
3. ลงนามต่อหน้าพยาน ผู้ปกครองผู้ใช้อำนาจปกครองลงนาม โดยมีพยานบรรลุนิติภาวะอย่างน้อยหนึ่งคนลงนามรับรอง
4. รับรองลายมือชื่อ (ถ้าจำเป็น) นำไปที่ว่าการอำเภอ สถานีตำรวจ หรือ Notary Public หากปลายทางหรือสายการบินกำหนด โดยทั่วไปขั้นตอนนี้ใช้เวลา 1–3 วัน
5. แปลและรับรองคำแปล หากปลายทางไม่ใช้ภาษาไทย แปลเป็นภาษาอังกฤษหรือภาษาที่กำหนด แล้วให้ผู้แปลรับรองคำแปล

ระยะเวลาดำเนินการโดยประมาณ

ค่าใช้จ่ายและระยะเวลา

ค่าใช้จ่าย แต่ละรายการอาจแตกต่างกันตามหน่วยงาน ด้านล่างเป็นค่าใช้จ่ายที่พบบ่อย

ระยะเวลาการใช้ได้ ของหนังสือยินยอมมักเท่ากับช่วงเดินทางที่ระบุ หรือประมาณ 3–6 เดือนนับจากวันที่ลงนาม ขึ้นกับเงื่อนไขของประเทศปลายทาง หากข้อมูลเที่ยวบินเปลี่ยน ควรออกหนังสือฉบับใหม่ให้ตรงกับความเป็นจริง

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการจัดทำหนังสือยินยอมคืออะไร?

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยทำให้เอกสารถูกปฏิเสธหรือล่าช้า ต่อไปนี้คือสิ่งที่ควรเลี่ยง

• ข้อมูลไม่ตรงกับเอกสารราชการ เช่น สะกดชื่อผิด หรือเลขพาสปอร์ตไม่ตรง ทำให้หนังสือขาดความน่าเชื่อถือ
• ไม่มีพยานหรือพยานไม่เป็นไปตามแบบ หนังสือบางฉบับต้องมีพยานลงนามรับรอง หากขาดไปอาจถูกปฏิเสธ
• ใช้หนังสือที่หมดอายุ หนังสือที่ออกมานานเกิน 6 เดือนอาจถูกมองว่าไม่ทันสมัยหรือสิทธิเดินทางสิ้นสุดลง
• ไม่แปลเอกสาร เมื่อปลายทางใช้ภาษาต่างประเทศ เจ้าหน้าที่ไม่สามารถตรวจสอบเนื้อหาได้
• ไม่ได้ตรวจสอบข้อกำหนดเฉพาะของสายการบิน แต่ละสายการบินอาจมีหลักเกณฑ์เพิ่มเติม
• เข้าใจผิดว่าหนังสือยินยอมใช้แทนวีซ่าได้ ผู้เยาว์ยังต้องมีหนังสือเดินทางและวีซ่าที่ถูกต้อง

ตัวอย่างหนังสือยินยอมที่กรอกถูกต้อง

หนังสือยินยอมให้ผู้เยาว์เดินทางไปต่างประเทศ

ข้าพเจ้า นายสมชาย ใจดี บัตรประชาชนเลขที่ x-xxxx-xxxxx-xx 
ผู้ปกครองของ เด็กชายกล้า ใจดี หนังสือเดินทางเลขที่ AB1234567 
เกิดวันที่ 1 มกราคม 2553 มีความยินยอมให้บุตรเดินทางไปประเทศญี่ปุ่น
กับนางสมหญิง ใจดี (ยาย) หนังสือเดินทางเลขที่ CD9876543 
ระหว่างวันที่ 15 มีนาคม 2569 ถึงวันที่ 25 มีนาคม 2569 เพื่อการท่องเที่ยว

ลงชื่อ ……………………. (นายสมชาย ใจดี) ผู้ปกครอง
ลงชื่อ ……………………. (นางสมจิตร มั่นคง) พยาน
วันที่ 1 มีนาคม 2569

ทุกช่องควรกรอกให้ครบถ้วนและตรงกับเอกสารราชการ โดยเฉพาะชื่อและหมายเลขเอกสาร

กรณีพิเศษที่ควรรู้มีอะไรบ้าง?

• ผู้ปกครองคนเดียว หากผู้ปกครองอีกฝ่ายเสียชีวิตหรือถูกถอนอำนาจปกครองตามคำสั่งศาล ต้องแนบใบมรณบัตรหรือคำสั่งศาลแสดงว่าตนเป็นผู้ใช้อำนาจปกครองแต่ผู้เดียว กรณีบิดามารดาไม่ได้จดทะเบียนสมรส อำนาจปกครองอาจเป็นของมารดาตามกฎหมาย – ตรวจสอบข้อเท็จจริงนี้ก่อนลงนาม
• เดินทางเป็นหมู่คณะกับโรงเรียนหรือองค์กร ใช้หนังสือฉบับรวมโดยระบุรายชื่อผู้เยาว์ทั้งหมดและให้ครูหรือหัวหน้ากลุ่มเป็นผู้รับผิดชอบแทนผู้ปกครอง
• ผู้เยาว์เดินทางลำพัง (Unaccompanied Minor) ต้องใช้บริการพิเศษของสายการบิน (UM Service) หนังสือยินยอมควรระบุรายละเอียดคนรับ-ส่งและอาจต้องกรอกแบบฟอร์มเพิ่มเติมของสายการบิน
• ผู้เยาว์ถือสองสัญชาติ อาจต้องทำหนังสือยินยอมที่สอดคล้องกับทั้งสองประเทศ โดยใช้ภาษาและแบบฟอร์มที่แต่ละประเทศยอมรับ และควรมีคำแปลรับรองทั้งสองภาษา
• ประเทศปลายทางมีข้อกำหนดพิเศษ เช่น ต้องเป็นภาษาอังกฤษเท่านั้น หรือต้องให้สถานทูตรับรองก่อน ตรวจสอบกับสถานทูตของประเทศนั้นโดยตรง

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

1. Q: หนังสือยินยอมให้ผู้เยาว์เดินทางไปต่างประเทศทําที่ไหน?
A: คุณจัดทำได้เองที่บ้านด้วยแบบฟอร์ม และนำไปลงนามต่อหน้าพยาน จากนั้นอาจนำไปรับรองลายมือชื่อที่ที่ว่าการอำเภอ สถานีตำรวจ หรือใช้บริการโนตารี (Notary Public) ตามข้อกำหนดของประเทศปลายทาง

2. Q: เด็กอายุต่ำกว่า 18 ปีเดินทางต่างประเทศต้องใช้เอกสารอะไรบ้าง?
A: ต้องมีหนังสือเดินทาง วีซ่า (ถ้าจำเป็น) และหนังสือยินยอมจากผู้ปกครองเมื่อเดินทางโดยไม่มีผู้ปกครองตามกฎหมายไปด้วย นอกจากนี้สายการบินหรือประเทศปลายทางอาจขอเอกสารเพิ่มเติม เช่น สูติบัตร

3. Q: หนังสือยินยอมให้ผู้เยาว์เดินทางไปต่างประเทศมีอายุกี่วัน?
A: อายุของหนังสือขึ้นอยู่กับข้อความที่ระบุและข้อกำหนดของประเทศปลายทาง โดยทั่วไปมีอายุประมาณ 3–6 เดือนนับจากวันที่ลงนาม หรือเท่ากับช่วงเดินทางที่ระบุไว้ ตรวจสอบกับสถานทูตก่อนเดินทางเสมอ

4. Q: หนังสือยินยอมให้ผู้เยาว์เดินทางไปต่างประเทศใช้อะไรบ้าง?
A: ใช้เป็นหลักฐานว่าผู้ปกครองอนุญาตให้ผู้เยาว์เดินทาง ใช้แสดงต่อเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองและสายการบิน เพื่อป้องกันการพาเด็กเดินทางโดยไม่ได้รับอนุญาต

5. Q: หนังสือยินยอมให้ผู้เยาว์เดินทางไปต่างประเทศ PDF ได้จากที่ไหน?
A: ดาวน์โหลดแบบฟอร์มล่าสุดได้จากเว็บไซต์สถานทูต กรมการกงสุล หรือหน่วยงานราชการบางแห่ง (เช่น ที่ว่าการอำเภอ) ตรวจสอบว่าเป็นเวอร์ชันที่ประเทศปลายทางยอมรับ

6. Q: จำเป็นต้องแปลหนังสือยินยอมเป็นภาษาอังกฤษหรือไม่?
A: จำเป็นหากประเทศปลายทางกำหนด โดยทั่วไปประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษ เช่น สหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร ออสเตรเลีย ต้องการเอกสารภาษาอังกฤษ พร้อมคำแปลรับรองจากผู้แปลที่น่าเชื่อถือ

เอกสารและคู่มือที่เกี่ยวข้อง

นอกจากหนังสือยินยอมนี้แล้ว ยังมีแบบฟอร์มที่อาจต้องใช้ในกรณีคล้ายกัน เช่น หนังสือมอบอำนาจให้ผู้ใหญ่พาผู้เยาว์เดินทาง หนังสือยินยอมสำหรับการพำนักระยะยาวในต่างประเทศ หรือแบบฟอร์มขอวีซ่าเฉพาะสำหรับผู้เยาว์ ผู้ปกครองสามารถศึกษาคู่มือการขอวีซ่าผู้เยาว์หรือแนวปฏิบัติของกรมการกงสุลเพิ่มเติมได้จากเว็บไซต์ทางการ และควรตรวจสอบข้อมูลปัจจุบันก่อนดำเนินการทุกครั้ง เพราะเงื่อนไขของแต่ละประเทศอาจปรับเปลี่ยนตลอดเวลา