Vasi Atanması Dilekçe Örneği (2026 Güncel) – Word & PDF İndir

Bir yakınınız banka hesabını yönetemiyor, faturalarını takip edemiyor ya da tek başına hukuki işlem yapamıyorsa, sulh hukuk mahkemesine sunacağınız bir vasi atanması dilekçe örneği ile süreci başlatabilirsiniz. Bu belge, vesayet altına alınması gereken kişi için mahkemeye yazılan resmî talep dilekçesidir ve doğru hazırlanması sürecin hızını doğrudan etkiler.

Pek çok kişi vasi, kayyım ve yasal danışman kavramlarını karıştırır. Oysa doğru başvuru türünü seçmek, dosyanın reddedilmeden ilerlemesi için en kritik adımdır. Aşağıda tüm ayrıntıları, doldurulmuş bir örneği ve güncel masraf bilgilerini bulacaksınız.

Vasi Atanması Dilekçesi Nedir?

Bu dilekçe, Türk Medeni Kanunu uyarınca kısıtlı adayı olan bir kişiye vasi tayin edilmesi amacıyla yetkili sulh hukuk mahkemesine sunulan başvuru belgesidir. Vesayet sürecini başlatan ilk ve zorunlu usul işlemidir.

Dilekçede kısıtlı adayının kimlik bilgileri, kısıtlanma sebebi, önerilen vasinin bilgileri ve talebi destekleyen deliller yer alır. Başvuru, kısıtlı adayının yerleşim yerindeki mahkemeye hitaben düzenlenir.

Uygulamada sık yapılan hata: Başvuru sahipleri çoğunlukla vasi ile kayyımı birbirine karıştırarak yanlış kuruma dilekçe verir. Oysa kayyım yalnızca belirli bir iş veya malvarlığı kalemi için atanır. Doğru başvuruyu belirlemek için aşağıdaki karşılaştırma tablosuna göz atmakta yarar var.

Yasal Dayanak: Hangi Kanun Maddeleri Esas Alınır?

Vesayet başvurusunun temel dayanağı 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 396. maddesi ve devamıdır. Kanun, vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesine hem resen hem de talep üzerine harekete geçme yetkisi tanır.

Uzman notu: TMK 396'daki "resen veya talep üzerine" ifadesi çift yönlü bir kapı açar. Bu, mahkemenin bir yakının bildirimi olmadan da —örneğin bir hastane sosyal hizmet biriminin yaptığı bildirimle— harekete geçebileceği anlamına gelir. Ancak uygulamada mahkemeler çok yoğun olduğu için neredeyse her dosya mutlaka bir dilekçeyle açılır.

Kısıtlama sebepleri TMK 405 ilâ 408 arasında sıralanır: akıl hastalığı, akıl zayıflığı, yaşlılık, sakatlık, kötü yaşama tarzı, savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, bir yıldan uzun süreli hapis cezası.

2026 yılı itibarıyla vesayet makamı sulh hukuk mahkemesi, denetim makamı ise asliye hukuk mahkemesidir. Karara karşı istinaf yolu açıktır; itiraz süresi tebliğden itibaren iki haftadır.

Hangi Hallerde Vasi Talep Edilir?

Bir kişi kendi işlerini göremez veya malvarlığını yönetemez hâle geldiğinde vasi tayini gündeme gelir. Kanunda sayılan başlıca durumlar şöyledir:

• Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı: Günlük işleri yürütmeyi engelleyen zihinsel durum.
• Bedensel engel veya ağır sakatlık: Kişinin işlerini fiziksel olarak takip edememesi.
• İleri yaşlılık: Bağımsız karar alma yetisinin belirgin biçimde azalması.
• Savurganlık veya kötü yaşama tarzı: Malvarlığını tehlikeye atacak harcama alışkanlıkları.
• Özgürlüğü bağlayıcı ceza: Bir yıl veya daha uzun süreli hapis.
• Alkol veya uyuşturucu bağımlılığı: Bağımlılığın kişiyi vesayet gerektirecek düzeye getirmesi.

Karar kuralı: Eğer kişi yalnızca belirli bir işlem için temsil edilmeye ihtiyaç duyuyorsa (örneğin mirasın yönetimi ya da tek bir dava için yetki), başvuru kayyım atanması yönünde olmalıdır. Sınırlı ehliyetsizlik durumlarında ise yasal danışman atanması talep edilmelidir. Yanlış kuruma yapılan talep, dosyanın reddedilmesiyle sonuçlanır ve süreç baştan başlar.

Kimler başvurabilir? Kısıtlı adayının yakınları (eş, çocuk, anne-baba, kardeş) ile adayın kendisi TMK 409 uyarınca kendi vesayetini isteyebilir. Ayrıca cumhuriyet savcısı, ilgili kamu kurumları ve vesayet daireleri de başvuru hakkına sahiptir.

Dilekçede Hangi Unsurlar Yer Almalıdır?

Eksik bir kalem, mahkemenin dosyayı bekletici işleme almasına ya da doğrudan reddetmesine yol açabilir. Aşağıdaki maddelerin her biri kontrol edilmelidir:

• Dilekçe başlığı: "Vasi Atanması Talebidir" veya "Vesayet Talebi" ibaresi.
• Yetkili mahkeme adı: Kısıtlı adayının yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesi.
• Davacı bilgileri: Ad, soyad, T.C. kimlik numarası, adres ve telefon.
• Kısıtlı adayı bilgileri: Hakkında vasi tayini istenen kişinin eksiksiz kimlik bilgileri.
• Önerilen vasinin bilgileri: Ad, soyad, T.C. kimlik numarası, adres.
• Talep sebebi: Kısıtlama gerekçesi somut olaylarla ve hukuki dayanaklarıyla açıklanmalı.
• Deliller: Sağlık kurulu raporu, tanık beyanları, nüfus kaydı ve malvarlığı belgeleri.
• Tanık listesi: Ad, soyad ve adres bilgileri. En sık atlanan kalem budur. Mahkeme sadece sağlık raporuyla yetinmeyip mutlaka tanık dinlemek isteyebilir. Tanıksız başvuran birçok kişi, duruşma günü eksiklik nedeniyle sürecin uzadığını fark eder.
• Sonuç ve imza: Talep net biçimde yazılmalı, tarih atılıp imzalanmalıdır.

Belgeleri Toplarken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Sağlık raporu tam teşekküllü bir devlet hastanesinden veya üniversite hastanesinden alınmalıdır. Aile hekimi raporu yeterli bulunmaz. Raporun güncel olması da önem taşır; altı aydan eski raporlar mahkeme tarafından yenilenmek üzere geri çevrilebilir.

Nüfus kayıt örneği e-Devlet üzerinden kolayca temin edilebilir. Vasinin sabıka kaydı da kimi mahkemelerce istenmektedir; başvuru öncesi hazır bulundurmak dosyanın hızlanmasını sağlar.

Dilekçe Vermek Zorunlu Mudur?

Kısa cevap: Evet, yazılı dilekçe şarttır. Sözlü başvuruyla mahkemeden sonuç beklenmemelidir; işleme alınmaz.

Buna karşın vesayet makamı, kısıtlama sebeplerini resen öğrendiği takdirde kendiliğinden de harekete geçebilir. Ayrıca cumhuriyet savcısı da talepte bulunabilir. Ancak bu durumlarda dahi mahkeme süreci resmî bir başvuru çerçevesinde şekillenir.

Uzman görüşü: Bazı hukukçular, özellikle acil vakalarda —örneğin hastanede yatan ve acil işlemleri bulunan bir hasta için— mahkemenin resen hareket yetkisini daha esnek kullanması gerektiğini, sözlü acil başvuru mekanizmalarının eksikliğinin mağduriyet yarattığını ileri sürmektedir. Ne var ki mevcut uygulamada bu yönde yerleşik bir yol bulunmamaktadır.

Avukatsız Başvuru Yapılabilir mi?

Çoğu vesayet başvurusu avukatsız yapılabilir. Örneğin ileri derecede demans tanısı konulmuş bir yaşlı için tüm aile bireylerinin mutabık kaldığı ve itiraz öngörülmeyen dosyalarda, kişi dilekçeyi kendisi hazırlayabilir.

Ne zaman avukat şart olur?

• Kısıtlı adayının malvarlığı karmaşık veya yüksek değerliyse.
• Aile içinde vasi adayı konusunda uyuşmazlık varsa.
• Kısıtlama kararına itiraz edilme ihtimali yüksekse.
• Taraflardan biri yurt dışında yaşıyor veya yabancı uyrukluysa.
• Dosyaya paralel yürüyen başka davalar varsa.

Yanlış yazılmış bir dilekçe reddedilebilir ve süreç aylarca uzayabilir. Kardeşler arasında "vasi kim olacak" tartışması yaşanıyorsa ya da dosyaya itiraz geleceği öngörülüyorsa, bir avukatla çalışmak masraf değil, süreci garanti altına alan bir yatırım niteliğindedir.

Doldurulmuş Dilekçe Örneği (Word ve PDF İndir)

Aşağıda örnek bir olay üzerinden doldurulmuş, açıklamalı dilekçe metni sunulmaktadır. Dilekçenin Word ve PDF biçimlerinde ücretsiz indirme bağlantıları bölüm sonundadır.

Örnek Olay

75 yaşındaki Ayşe Demir, iki yıldır ilerleyici demans teşhisiyle takip edilmektedir. Alışveriş yapamamakta, faturalarını ödeyememekte ve banka işlemlerini yürütememektedir. Üniversite hastanesinden alınan sağlık kurulu raporuyla demans belgelenmiştir. Tek çocuğu Mehmet Demir, annesine vasi atanması için İstanbul Anadolu Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvurmuştur. Mahkeme raporu ve tanık beyanlarını değerlendirerek Mehmet Demir'in vasi olarak atanmasına karar vermiştir.

Açıklamalı Dilekçe Metni

---

İSTANBUL ANADOLU SULH HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİNE

(Kısıtlı adayının yerleşim yerindeki yetkili mahkeme yazılır. TMK 411 uyarınca yetkili mahkeme, kısıtlının yerleşim yeri mahkemesidir.)

DAVACI (TALEP EDEN): Mehmet Demir, T.C. Kimlik No: 12345678901
Adres: Fikirtepe Mah. Çınar Sok. No:5 D:8 Kadıköy/İstanbul
Telefon: 0532 111 22 33

(Talep edenin eksiksiz kimlik ve iletişim bilgileri yazılır. Telefon numarası, mahkemenin hızlı iletişim kurabilmesi için eklenir.)

KISITLI ADAYI: Ayşe Demir, T.C. Kimlik No: 98765432109
Adres: Fikirtepe Mah. Çınar Sok. No:5 D:8 Kadıköy/İstanbul

(Hakkında vasi tayini istenen kişinin bilgileridir. Adresin aynı olması birlikte yaşadıklarını gösterir; bu, vasilik talebinde olumlu bir olgudur.)

ÖNERİLEN VASİ: Mehmet Demir, T.C. Kimlik No: 12345678901
Adres: Fikirtepe Mah. Çınar Sok. No:5 D:8 Kadıköy/İstanbul

(Vasi adayının bilgileridir. TMK 413 uyarınca ergin ve fiil ehliyetine sahip herkes vasi olabilir. Aile bağı, mahkemece öncelikle değerlendirilir.)

KONU: Ayşe Demir hakkında vasi atanması talebinden ibarettir.

AÇIKLAMALAR:

1. Kısıtlı adayı Ayşe Demir 75 yaşında olup annemdir. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nden alınan 12.01.2025 tarihli sağlık kurulu raporuyla ileri evre demans teşhisi konulmuştur. (Kısıtlama sebebi net ve somut yazılır; raporun tarihi ve alındığı kurum belirtilir.)
2. Ayşe Demir günlük işlerini yalnız başına yürütememekte, malvarlığını yönetememekte ve hukuki işlem yapma ehliyetini yitirmiş bulunmaktadır. (Fiilî durum somut örneklerle desteklenir.)
3. Bakım ve gözetimi tarafımdan sağlanmaktadır. Vesayet görevini üstlenmeye talibim. (Vasi adayının iradesi açıkça belirtilir.)

DELİLLER:

• İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi 12.01.2025 tarihli sağlık kurulu raporu
• Nüfus kayıt örneği
• Tanık: Komşu Ali Yılmaz, T.C. Kimlik No: 11122233344, Adres: Aynı mahalle

(Deliller eksiksiz sıralanır. Sağlık raporu, nüfus kaydı ve tanık bilgileri mahkeme incelemesi için zorunludur.)

SONUÇ VE TALEP: Açıkladığım gerekçelerle, Ayşe Demir hakkında TMK 405 vd. uyarınca vasi atanmasına, tarafımın vasi olarak tayin edilmesine karar verilmesini talep ederim.

Tarih: 05.03.2026
İmza: Mehmet Demir

(Tarih ve imza geçerlilik şartıdır; imzasız dilekçe işleme alınmaz.)

---

Ücretsiz indirme bağlantıları:

• Vasi Atanması Dilekçe Örneği – Word (.docx) İndir
• Vasi Atanması Dilekçe Örneği – PDF İndir

Her iki dosya da kayıt veya giriş gerektirmez.

Vasi, Kayyım ve Yasal Danışman Arasındaki Farklar

Çoğu kişi mahkemeye vasi talebiyle gider, oysa asıl ihtiyacı olan bir kayyımdır. Aşağıdaki tablo üç kurumu net biçimde ayırır.

Bu karşılaştırma, doğru başvuru türünü seçmek için bir pusula niteliğindedir. Yanlış kurumdan talepte bulunmak dosyanın reddine ve zaman kaybına yol açar.

2026 Yılı Masrafları ve Harçlar

2026 yılı itibarıyla bir vesayet dosyasının yaklaşık maliyetleri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir. Tutarlar başvuru yapılan adliyeye ve yıl içindeki harç güncellemelerine göre değişebilir.

Önemli uyarı: Geçen yıl İstanbul Adliyesi'nde başvuru harcı 380 TL iken bu yıl 520 TL'ye yükseldi. Gitmeden önce adliye veznesinden güncel tutarı teyit etmekte yarar var; zammı başvuru anında öğrenmek can sıkıcı olabilir.

Son güncelleme: Mart 2026. Harç tutarları her yıl yeniden belirlenir. Tebligat masrafı 2025'te 150 TL iken 2026 başında neredeyse iki katına çıkmıştır. Yukarıdaki rakamlar bu artışı yansıtmaktadır.

Adli yardım imkânı: Maddi durumu yetersiz olan başvuru sahipleri, adli yardım talebinde bulunarak harç ve masraflardan geçici olarak muaf tutulabilir. Bunun için ayrı bir dilekçe ile mahkemeye başvurmak gerekir.

Başvuru Süreci ve Süreler

Vasi tayini süreci, dilekçenin sunulmasından vasilik belgesinin teslimine kadar birkaç aşamadan oluşur. En çok şikâyet edilen konu harçlar değil, bekleme süreleridir — özellikle İstanbul gibi yoğun adliyelerde.

Adım Adım Süreç

1. Dilekçenin hazırlanması ve belgelerin toplanması: Dilekçe yazılır, sağlık raporu ve nüfus kayıt örneği temin edilir. (Süre: Değişken)
2. Mahkemeye başvuru: Dilekçe ve ekleri kısıtlı adayının yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine sunulur. Kısıtlama sebebi sürdüğü müddetçe başvuru için süre sınırı yoktur.
3. Mahkeme incelemesi: Dosya incelenir, kısıtlı adayı bizzat dinlenebilir, tanıklar çağrılır ve resmî sağlık kurulu raporu istenir. (Süre: 1 ilâ 3 ay. Yoğun adliyelerde 4 ayı bulabilir.)
4. Karar: Mahkeme vesayet kararını verir. (Süre: İnceme bittikten sonra 15 ilâ 30 gün)
5. Tebliğ: Karar taraflara tebliğ edilir. İtiraz süresi tebliğden itibaren iki haftadır.
6. Kesinleşme: İtiraz edilmezse karar kesinleşir, vasilik belgesi düzenlenir.

İstinaf incelemesi bölge adliye mahkemesinde ortalama 2 ilâ 6 ay sürebilir. Toplam süre, dosyanın itirazlı olup olmamasına bağlı olarak 2 aydan 10 aya kadar uzayabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Vasi atanması ne kadar sürer?

Ortalama 2 ila 6 ay. Ancak İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyük şehirlerde 4 aydan önce sonuçlanan dosya sayısı azdır. Mahkemenin yoğunluğu, sağlık raporunun hastaneden çıkma hızı ve tanığın duruşmaya katılımı süreyi doğrudan etkiler. Dosyaya itiraz gelirse süreç 8-10 ayı bulabilir.

Dilekçeye hangi belgeler eklenmelidir?

Kısıtlı adayına ait güncel sağlık kurulu raporu, nüfus kayıt örneği, davacının kimlik fotokopisi, varsa tanık listesi, malvarlığı belgeleri ve vasi adayının sabıka kaydı. Sağlık raporu olmadan dilekçe verilmemelidir; mahkeme zaten raporu isteyecek ve eksiklik dosyanın günlerce beklemesine yol açacaktır.

Vasi atanması kararına itiraz edilebilir mi?

Evet, tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir. İtiraz hakkı kısıtlı adayı, yakınları, cumhuriyet savcısı ve ilgili kamu kurumları tarafından kullanılabilir. Karar kesinleştikten sonra değişen koşullara dayanarak vasilik değişikliği de talep edilebilir.

Vasinin görevleri nelerdir?

Vasi, kısıtlının kişisel bakımını sağlamak, malvarlığını yönetmek, her yıl defter tutarak denetim makamına hesap vermek ve kısıtlı adına hukuki işlemleri yürütmekle yükümlüdür. Görevler yalnızca banka hesabına bakmaktan ibaret değildir; yıl sonu defter zorunluluğu, birçok vasinin hazırlıksız yakalandığı bir yükümlülüktür.

Herkes vasi olabilir mi?

Hayır. Vasi olabilmek için ergin, fiil ehliyetine sahip ve vasiliğe engel hâli bulunmayan bir birey olmak gerekir. TMK 418 uyarınca belirli suçlardan hüküm giymiş kişiler, kısıtlı ile menfaat çatışması yaşayanlar ve görevi yerine getiremeyecek durumda olanlar vasi olarak atanamaz.

Dilekçe Verildikten Sonra Ne Yapılmalı?

Dilekçe imzalandıktan sonra ekleriyle birlikte kısıtlı adayının yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine elden teslim edilmeli veya iadeli taahhütlü posta yoluyla gönderilmelidir.

Elden teslim avantajlıdır: Kalem personeli belgeleri anında kontrol eder; eksiğiniz varsa tamamlamanız için süre tanınabilir. Posta ile gönderimde dosyanın ulaşması günler sürebilir ve evrakta bir eksiklik olursa mahkeme tensip tutanağı düzenleyerek eksikleri tamamlamanızı ister — bu da süreci uzatır.

Teslim sonrası mahkemeye bir dosya numarası verilir. Bu numarayı not edin; tüm sorgulamalarınızda kullanacaksınız. Mahkeme, gerekli görürse duruşma günü belirleyecek ve tarafınıza tebligat gönderecektir.

Dilekçenin Word ve PDF biçimlerindeki şablonları, yukarıdaki ilgili bölümde yer alan bağlantılardan ücretsiz olarak indirilebilir.