Alacağın Devri Sözleşmesi Nedir? 2026 Güncel Şablon ve Hazırlama Rehberi

Alacağın Devri Sözleşmesi, alacaklının sahip olduğu alacak hakkını üçüncü bir kişiye devretmesi için kullanılan sözleşmedir.

Yazılı şekil şart. Borçlunun rızası aranmaz. İşlemin adı Türk Borçlar Kanunu'nda “alacağın temliki” olarak geçer. Devreden ile devralan arasında kurulur; borçluya sormak gerekmez. Ne var ki belirli şekil ve içerik kurallarına uymak şarttır. Aşağıda 2026 yılı itibarıyla geçerli çerçeve, masraflar ve pratikte en çok düşülen hatalar ele alınmıştır.

Bu sözleşmeyle alacaklı sıfatı el değiştirir. Devre konu şey para olabileceği gibi bir malın teslimi, bir işin yapılması ya da yapılmaması gibi edim alacakları da olabilir. Devralan, alacağı bütün fer’ileriyle (faiz, rehin, kefalet…) kazanır. Borçluya bildirim yapılması, devrin geçerlilik şartı değildir; fakat bildirim yapılmazsa borçlu iyi niyetle eski alacaklıya ödeme yaparak borcundan kurtulabilir.

Temel Süreç ve Bildirim

Süreç Adımı	Süre / Esas	Hukuki Sonuç
Devir sözleşmesinin kurulması	Yazılı olarak, taraflarca imzalandığı anda	Alacak hakkı devralana geçer (TBK 183)
Borçluya bildirim	Devirden sonra makul sürede	Bildirim yapılmazsa borçlu iyi niyetle eski alacaklıya ödeme yaparak borçtan kurtulur (TBK 186)
Borçlunun itiraz süresi	Bildirimi aldıktan sonra derhal	Borçlu, öğrendiği andan itibaren devralana karşı itiraz ve def’ilerini ileri sürebilir
Zamanaşımı	Devirle birlikte alacağa bağlı süre değişmez	Devralan, kalan zamanaşımı süresiyle bağlıdır

Yasal Dayanak

Alacağın devri, TBK’nın 183 ilâ 194. maddeleri arasında düzenlenmiştir. 183. madde yazılı şekli geçerlilik koşulu sayar. 184. madde ise ilginç bir noktaya açıklık getirir: devrin geçerliliği, alacağın doğduğu andaki şekle bağlı değildir. Alacak sözlü bir anlaşmadan doğmuş olsa bile devir sözleşmesi yazılı yapılmışsa geçerlidir.

Fer’î haklar konusunda TBK 185 açık: devralan, alacağı rehin, kefalet, faiz gibi bütün yan haklarıyla birlikte kazanır. TBK 186 ise bildirimin sonuçlarını düzenler; bildirim yoksa iyi niyetli borçlunun eski alacaklıya yaptığı ödeme geçerli sayılır.

Şekil kuralı nettir: yazılı yapmak zorunludur, sözlü devir geçersizdir. Noterde düzenleme şartı yoktur. Ancak noter onayı belgeye resmiyet kazandırır, tarih ve imza inkârını önler.

Sözleşmenin Zorunlu Unsurları ve Şekil

Şekil Şartı

Yazılı şekil geçerlilik koşuludur. TBK 184 uyarınca tarafların iradelerini içeren metni ıslak imza ile imzalamaları yeterlidir. Sözlü anlaşmalar, e-posta yazışmaları — bunlar devir için yeterli değildir; geçersizlik sonucu doğar.

Noter onayı isteğe bağlıdır. İspat avantajı getirir, tarih ve imza konusunda tartışmayı kapatır. Bedel ve alacak tutarı yüksekse veya taraflar arasında güven zayıfsa notere gidilmesi boşluk bırakmaz.

Asgari İçerik

Geçerli bir devir sözleşmesinde bulunması gerekenler şunlardır:

Devreden (alacaklı): Tam ad, TC kimlik numarası veya vergi kimlik numarası, tebligata elverişli adres.
Devralan: Tam ad, TC kimlik numarası veya vergi kimlik numarası, adres.
Alacağın konusu: Açık tanım. Para alacağıysa miktar; sözleşmeden doğan alacaksa sözleşmenin tarihi ve niteliği; faturaya dayanıyorsa fatura numarası ve tarihi. Belirsizlik ileride uyuşmazlık yaratır.
Temlik bedeli: Devir karşılığında ödenecek tutar. Bedelsiz devir mümkündür; o zaman “ivazsız” olduğu ve bağışlama hükümlerine tâbi bulunduğu belirtilmelidir.
Devir tarihi: Sözleşmenin imzalandığı tarihtir.
Borçlu bilgisi: Zorunlu değildir, ancak bildirim yapılacaksa gerekir.
İmzalar: Devreden ve devralanın ıslak imzaları.

Adım Adım Devir Süreci

Devir süreci birkaç basit adımda tamamlanır, ancak her adımın kendine göre bir pürüzü vardır.

Sözleşmenin hazırlanması ve imzalanması genelde tek nefeste olur. Devreden ve devralan önce alacağın bütün ayrıntılarını (miktar, dayanak, fer’iler, varsa bedel) kâğıda döker. Ardından karşılıklı ıslak imza atarlar. Bu noktada yazılı şekil şartı yerine gelmiş olur. Elektronik imza, ancak tarafların güvenli elektronik imza kullanması ve mevzuatın cevaz verdiği sınırlı hallerde geçerlidir; genel kural ıslak imzadır.

Noter onayı isteğe bağlıdır. Geçerlilik için gerekmez. Ama ileride “imza benim değil” ya da “bu tarihte imzalamadık” itirazlarını baştan önlemek isteyenler için noter, tarih ve imzayı kesinleştirir.

Borçluya bildirim en sık atlanan adımdır. Devir imzayla hüküm kazanır; bildirim yapılmaması devri geçersiz kılmaz. Ancak borçlu, durumu bilmeden eski alacaklıya iyi niyetle ödeme yaparsa borcundan kurtulur (TBK 186). O zaman devralan alacağını borçludan isteyemez; gidip eski alacaklıdan rücu etmek zorunda kalır ki bu çok daha zahmetli bir yoldur. Bildirimin iadeli taahhütlü posta veya noter tebligatıyla yapılması, ispatı garanti altına alır. Elden vermek mümkün olsa da yazılı bir alındı alınmadıkça risklidir.

Devrin hüküm kazanması: Sözleşme imzalandığı anda alacak hakkı bütün fer’ileriyle devralana geçer. Bildirim, yalnızca borçlunun ödemeyi doğru tarafa yapmasını sağlamaya yöneliktir.

Sözleşme Örneği (Açıklamalı Şablon)

Boş Şablon

ALACAĞIN DEVRİ (TEMLİK) SÖZLEŞMESİ

Madde 1 — Taraflar
Devreden (Alacaklı):
Adı Soyadı/Unvanı: ……………………………
TC Kimlik No/Vergi No: ……………………………
Adresi: ……………………………

Devralan:
Adı Soyadı/Unvanı: ……………………………
TC Kimlik No/Vergi No: ……………………………
Adresi: ……………………………

Madde 2 — Alacağın Konusu
İşbu sözleşmenin konusu, devredenin ……………………………
(Alacağın dayanağı, örn: … tarihli fatura / … tarihli kira
sözleşmesi / … tarihli ödünç sözleşmesi) uyarınca
…………………………… (borçlu adı/ünvanı) nezdinde doğmuş
ve halen muaccel olan …………………………… TL tutarındaki
alacağın devridir.

Madde 3 — Temlik Bedeli
İşbu devir …………………………… TL bedel karşılığında
yapılmaktadır.
(Veya: İşbu devir bedelsiz (ivazsız) olarak yapılmaktadır.)

Madde 4 — Fer'iler
Devre konu alacağa bağlı tüm fer'i haklar (işlemiş ve
işleyecek faizler, rehin, kefalet, teminatlar) devirle
birlikte devralana geçer.

Madde 5 — Borçlu Bilgisi
Borçlu Adı/Unvanı: ……………………………
Borçlu Adresi: ……………………………

Madde 6 — Bildirim
Devralan, işbu devri borçluya derhal bildirecektir.

Madde 7 — Yürürlük
İşbu sözleşme taraflarca imzalandığı tarihte yürürlüğe
girer.

Tarih: …/…/2026

Devreden (İmza)          Devralan (İmza)
……………………………           ……………………………

İndirme: Şablonun temiz Word (.docx) ve PDF sürümleri sayfa sonunda indirilebilir.

Doldurulmuş Açıklamalı Örnek

Aşağıda anonimleştirilmiş gerçekçi bir senaryoya göre doldurulmuş örnek ve her madde için uygulayıcı notları verilmiştir.

ALACAĞIN DEVRİ (TEMLİK) SÖZLEŞMESİ

Madde 1 — Taraflar
Devreden (Alacaklı):
Adı Soyadı: Ahmet Yılmaz
TC Kimlik No: 12345678901
Adresi: Atatürk Mah. Bahar Sok. No:5 D:3 Kadıköy/İstanbul

Devralan:
Adı Soyadı: Mehmet Demir
TC Kimlik No: 10987654321
Adresi: İnönü Cad. Çınar Apt. No:12 D:7 Beşiktaş/İstanbul

(Gerçek kişilerde TC kimlik numarası, tüzel kişilerde vergi kimlik numarası mutlaka yazılır. Adresler tebligata elverişli olmalıdır.)

Madde 2 — Alacağın Konusu
İşbu sözleşmenin konusu, devredenin 15.01.2026 tarihli
ve A-2026/0042 numaralı ticari satım faturası uyarınca
borçlu Zeynep Kaya Ticaret Ltd. Şti. nezdinde doğmuş
ve halen muaccel olan 85.000 TL tutarındaki alacağın
devridir.

(Alacağın dayanağı mümkün olduğunca somut yazılmalıdır. Fatura, sözleşme tarihi, dava numarası gibi tanımlayıcı bilgiler devralanı korur.)

Madde 3 — Temlik Bedeli
İşbu devir 75.000 TL bedel karşılığında yapılmaktadır.

(Bedel, alacak tutarından düşük ya da yüksek olabilir. Taraflar serbesttir. Bedelsiz devirde “ivazsız” ibaresi eklenip bağışlama hükümleri gözetilmelidir.)

Madde 4 — Fer'iler
Devre konu alacağa bağlı tüm fer'i haklar (işlemiş ve
işleyecek faizler, varsa rehin ve kefaletler) devirle
birlikte devralana geçer.

(Fer’ilerin intikali kanundan gelir; yine de sözleşmede açıkça belirtilmesi ileride çıkacak tartışmaları önler.)

Madde 5 — Borçlu Bilgisi
Borçlu Unvanı: Zeynep Kaya Ticaret Ltd. Şti.
Borçlu Adresi: Barbaros Bulvarı İş Hanı No:22 K:4
Şişli/İstanbul
Vergi No: 9876543210

Madde 6 — Bildirim
Devralan, işbu devri borçluya 3 iş günü içinde iadeli
taahhütlü posta ile bildirecektir.

(Bildirim yöntemini ve süresini sözleşmeye koymak, taraflar arasındaki sorumluluğu netleştirir.)

Madde 7 — Yürürlük
İşbu sözleşme taraflarca imzalandığı 01.06.2026
tarihinde yürürlüğe girer.

Devreden (İmza)          Devralan (İmza)
Ahmet Yılmaz             Mehmet Demir

Örnek Olay

Tedarikçi bir firma, müşterisi olan inşaat şirketinden 150.000 TL vadesi geçmiş fatura alacağına sahiptir. Nakit sıkışıklığı sebebiyle bu alacağı 130.000 TL bedelle bir faktoring kuruluşuna devretmek ister. Taraflar yazılı temlik sözleşmesi imzalar. Sözleşmede fatura numarası, borçlu bilgileri ve temlik bedeli açıkça belirtilir. Devrin hemen ardından borçlu inşaat firmasına iadeli taahhütlü posta ile bildirim yapılır. Bildirimi alan borçlu, ödemeyi doğrudan faktoring şirketine yapar. Tedarikçi alacak tahsilatıyla uğraşmadan nakde ulaşırken, devralan firma 20.000 TL’lik fark üzerinden kazanç elde eder.

Bu örnekte işlerin yolunda gitmesinin iki sebebi var: yazılı sözleşmenin olması ve bildirimin gecikmeden yapılması. İkisinden biri aksasa senaryo çok farklı sonuçlanırdı.

Bu Belge Kendi Kendine Hazırlanabilir mi?

Basit para alacaklarında taraflar bu sözleşmeyi kendileri hazırlayabilir. Alacağın miktarı, dayanağı ve borçlu bilgileri belliyse yukarıdaki şablonu doldurmak yeterlidir.

Şu durumlarda ise bir avukata danışmak gerekir:

Alacağın devredilemez nitelikte olup olmadığından emin olunamıyorsa (örneğin nafaka alacağı, manevi tazminat, sözleşmede devir yasağı bulunan alacaklar)
Devre konu alacak hakkında icra takibi ya da dava devam ediyorsa
Birden fazla alacaklı veya borçlu varsa
Alacak koşullu veya gelecekte doğacak nitelikteyse
Yurt dışı unsuru içeriyorsa

Karmaşık dosyalarda baştan hukuki destek almak, ileride çıkacak geçersizlik iddialarıyla uğraşmaktan daha ekonomiktir.

Alacağın Devri ile Karıştırılabilen Diğer Belgeler

Belge Türü	İşlev	Taraflar	Şekil Şartı	Noter Zorunluluğu
Alacağın Devri (Temlik) Sözleşmesi	Mevcut alacağın üçüncü kişiye devri	Devreden, devralan	Yazılı	Hayır
Alacağın Devri Vaadi (Ön Sözleşme)	Gelecekte alacak devri taahhüdü	Vaad eden, vaad alan	Yazılı	Hayır
Sözleşmenin Devri	Sözleşmeden doğan tüm hak ve borçların devri	Devreden, devralan, kalan taraf	Yazılı + kalan tarafın onayı	Hayır
Cari Hesap Temlik Sözleşmesi	Cari hesaptan doğan alacakların devri	Banka, müşteri, devralan	Yazılı	Hayır
İcra Dosyası Temliki	İcra takibine konu alacağın devri	Devreden, devralan	Yazılı + icra müdürlüğüne bildirim	Hayır

Güncel Masraf ve Harçlar (2026)

2026 yılı itibarıyla öngörülen masraf kalemleri aşağıda verilmiştir. Rakamlar değişebilir; işlem öncesi ilgili kurumdan teyit alınmalıdır.

Masraf Kalemi	Yaklaşık Tutar (2026)
Noter onay ücreti (isteğe bağlı)	600-1.200 TL
Damga vergisi (bedelli devirlerde)	Binde 9,48 (devir bedeli üzerinden)
İadeli taahhütlü posta (bildirim)	45-65 TL
Noterden tebligat (bildirim)	250-400 TL
Avukat danışmanlık ücreti (isteğe bağlı)	Sözleşme başına değişken

Yargıtay Kararları Işığında Alacağın Devri

Yargıtay’ın bu alanda yerleşmiş ilkeleri oldukça nettir.

Yazılı şekil şartı, geçerlilik koşuludur. Şekle uyulmazsa devir yok hükmündedir. Dolayısıyla tarafların “e-posta ile anlaşmıştık” veya “aramızda sözlü mutabakat var” savunmaları sonuç vermez.

Borçluya bildirim yapılmaması ise devri geçersiz kılmaz. Ancak iyi niyetli borçlu, durumu bilmeden eski alacaklıya ödeme yaparsa borcundan kurtulur. Devralan bu durumda alacağını eski alacaklıdan talep etmek durumunda kalır.

Devre konu alacağın devredilemez nitelikte olması (kanun gereği veya asıl sözleşmede devir yasağı bulunması) devri baştan geçersiz kılar.

Temlik bedeli ile alacak miktarı arasındaki fark, sözleşmenin geçerliliğine etki etmez; taraflar serbestçe belirleyebilirler.

Sıkça Karşılaşılan Hatalar

Pratikte en sık görülen hataların yarısı “yazılı yapmaya gerek yok” anlayışından doğar:

Yazılı şekle uymamak. Sözlü devir, e-posta yazışması veya eksik imzalı belge geçersizlik sonucu doğurur.
Borçluya bildirim yapmamak. Devir geçerlidir, ama borçlu eski alacaklıya ödeme yaparsa işin içinden çıkmak zorlaşır. Devralan çoğu zaman parasını borçludan tahsil edemez; eski alacaklıya rücu etmesi gerekir.
Devredilemez alacağı devre konu etmek. Sözleşmede devir yasağı maddesi, nafaka alacağı, manevi tazminat gibi kalemler fark edilmeden devredilmeye çalışılır. Sonuç: geçersiz devir.
Alacağın konusunu muğlak bırakmak. “Aramızdaki ticari ilişkiden doğan alacak” gibi genel ifadeler ileride hangi alacağın devredildiği konusunda ciddi uyuşmazlık çıkarır.
Fer’î hakları belirtmemek. Kanun gereği fer’iler kendiliğinden geçse de, sözleşmede açıkça sayılmaması uygulamada tartışma yaratır.

Sıkça Sorulan Sorular

Alacağın devri sözleşmesi hangi durumlarda kullanılır?
Bir alacaklı, alacağını nakde çevirmek, tahsilat riskinden kurtulmak ya da borcuna mahsup etmek istediğinde bu sözleşmeyi kullanır. Üçüncü bir kişiye alacağını yazılı olarak devreder.

Noter şart mı?
Hayır, şart değil. TBK 184’e göre adi yazılı şekil yeterlidir. Noter onayı ispat kolaylığı getirir; tarih ve imza tartışmasını bitirir ama geçerlilik için aranmaz.

Devir nasıl yapılır?
Devreden ve devralan, alacağın konusunu, tarafları ve varsa bedeli gösteren bir sözleşmeyi yazılı olarak imzalar. Ardından borçluya bildirim yapılması, ödemelerin yeni alacaklıya yönelmesini sağlar.

Alacağın devri vaadi ile devri arasındaki fark nedir?
Alacağın devri (temlik), mevcut bir alacağı derhal devreder. Devir vaadi ise ileride bir alacağın devredileceğine dair taahhüttür; bu taahhüdün yerine getirilmesi için ayrıca bir devir sözleşmesi gerekir.

Bedelsiz alacak devri mümkün müdür?
Evet, ivazsız (bedelsiz) devir mümkündür. Bu halde bağışlama hükümleri uygulanır. Sözleşmede devrin bedelsiz olduğu açıkça belirtilmelidir.

Hangi alacaklar devredilemez?
Nafaka, manevi tazminat gibi niteliği gereği devredilemez alacaklar, sözleşmede devir yasağı konulmuş alacaklar, kanunun devrini yasakladığı alacaklar ve kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar devredilemez.

İmzadan Sonra Ne Yapılmalı?

Sözleşme imzalandıktan sonra şu adımlar tamamlanmalıdır:

Taraflar sözleşmenin birer nüshasını saklamalıdır. Noter onayı yapılmışsa noter nüshası da dosyada tutulmalıdır.
Borçluya devir bildirimi yapılmalı; iadeli taahhütlü posta veya noter tebligatı tercih edilmelidir.
Bildirimin borçluya ulaştığını gösteren tebliğ şerhi veya posta alındısı sözleşmeyle birlikte muhafaza edilmelidir.
Devralan, alacağa bağlı belgeleri (fatura, senet, sözleşme suretleri) devredenden teslim almalıdır.
Bedelli devirlerde temlik bedelinin ödendiğine dair banka dekontu veya makbuz dosyaya konmalıdır.

Bildirim ihmal edilirse, devir geçerli olsa bile borçlunun iyi niyetli ödemesi alacağı devralanın elinden alabilir. Bu yüzden imzadan hemen sonra bildirim adımının atlanmaması gerekir.